Cyclist.gr - Ποδήλατο και ποδηλασία
 
Μάζεψε τα μπογαλάκια σου... και δρόμο!

Κείμενο: Αλέξανδρος Ιωαννίδης

Οι μεγάλες, μακρινές ποδηλατικές διαδρομές προσφέρουν μία ξεχωριστή ικανοποίηση: Σε κάποιο σημείο, μπορείς να γυρίσεις, να κοιτάξεις τον ορίζοντα πίσω σου και να πείς "Από εκεί ήρθα!". Το αίσθημα της αυτονομίας που κερδίζεις από κάτι τέτοιο αποτελεί επιβράβευση από μόνο του, μιάς και κινείσαι με την ίδια σου τη δύναμη και χωρίς καμία εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα ή άλλη μορφή εμπορεύσιμης ενέργειας. Πιστέψτε με όταν σας το λέω, η χαρά που δίνει η ολοκλήρωση μιας ολοήμερης "ποδηλατάδας" (είτε αυτή είναι χωμάτινη, είτε ασφάλτινη) είναι πολλαπλάσια από αυτή που δίνει η ολοκλήρωση μιας συνηθισμένης βόλτας!



Σίγουρα όμως, οι μαραθώνιες και υπερμαραθώνιες διαδρομές δεν είναι για όλους. Απαιτείται ένα καλό επίπεδο αντοχής, αλλά και κάποια σχετική εμπειρία για να τα βγάλει κανείς πέρα. Αν κάποιος διαθέτει τα παραπάνω, τότε το μόνο που έχει να σκεφτεί είναι ο εξοπλισμός του -και όταν λέω "εξοπλισμός", δεν εννοώ μόνο το ποδήλατο και το κράνος του, εννοώ τα πάντα! Ας τα δούμε όμως ένα-ένα...


Ένας φτωχός και μόνος καουμπόυ...
Όπως ο Λούκι Λούκ συνοδεύεται πάντα από την Ντόλι (το πιστό του άλογο), έτσι και εσείς θα καβαλήσετε το ποδήλατό σας (αλλιώς δεν είναι ποδηλατάδα, αλλά πεζοπορία! :P). Θα πρέπει λοιπόν το ποδήλατό σας να είναι σε άριστη μηχανική κατάσταση. Εάν διαπιστώσετε πως ο δίτροχος σύντροφός σας έχει κάποιο πρόβλημα (όσο ασήμαντο και να σας φαίνεται αρχικά), φροντίστε να το δεί επαγγελματίας μηχανικός -μη το αμελήσετε, διότι μια μηχανική βλάβη μπορεί κάλλιστα να οδηγήσει σε έναν πολύ μακρινό ποδαρόδρομο ή ακόμη χειρότερα, σε έναν σοβαρό τραυματισμό!

Φροντίστε να έχετε τα σωστά ελαστικά (π.χ. σε ένα ΜΤΒ δε χρειάζεται να τοποθετήσετε ελαστικά πάχους 2.3" ή 2.5" για να καλύψετε 100Km χώματος, εκτός αν πρόκεται να πατήσετε σε εξαιρετικά κακοτράχαλο έδαφος) και να τους βάλετε τη σωστή πίεση. Προτιμήστε ένα λάστιχο που να κυλάει καλά, χωρίς όμως να θυσιάζει την άνεσή σας. Οι αναρτήσεις (αν και όπου αυτές υπάρχουν) καλό θα είναι να ρυθμιστούν με βάση το βάρος του φορτίου που θα κουβαλήσετε: Για παράδειγμα, εγώ ζυγίζω 74Kg, αλλά μαζί με το φορτωμένο μου Υδροδοχείο Πλάτης (3lt. νερού + 8lt. για εργαλεία, ρούχα, κάμερα, σαμπρέλλες) η βελόνα της ζυγαριάς μπορεί να δείξει 7-8Kg παραπάνω! Άρα, τα 110psi στη μπουκάλα του FS μου θα πρέπει να γίνουν 115-120...

Για μία ασφάλτινη διαδρομή που πρόκεται να κάνετε με ποδήλατο δρόμου (κουρσάκι), φροντίστε να το εξοπλίσετε με δύο παγουροθήκες ώστε να έχετε αρκετό νερό μαζί σας, καθώς και τσαντάκι σέλλας για τα διάφορα εργαλεία, σαμπρέλλες & μικροπράγματα.

Επίσης, μη διαλέξετε τη μεγάλη αυτή διαδρομή που πρόκεται να κάνετε για να εγκαινιάσετε τα νέα σας παπούτσια / σέλλα / χερούλια ή οποιοδήποτε άλλο κομμάτι εξοπλισμού δεν έχετε ξαναδοκιμάσει, και δε γνωρίζετε αν θα σας βολέψει σίγουρα. Αν έχετε καινούργιο εξοπλισμό, δοκιμάστε τον και εξοικειωθείτε μαζί του πριν το μακροσκελές επιχείρημά σας (σκεφθείτε στο χιλιόμετρο #40 να σας χτυπήσουν τα καινούργια σας παπούτσια, και να έχετε άλλα 65 μέχρι να επιστρέψετε!).

Εξοπλισμός, το Α και το Ω...
Δεν ξέρω πόσοι από εσάς βλέπατε την τηλεοπτική σειρά "Μαγκάιβερ" τέλη '80 με αρχές '90, αλλά αν θυμάστε, η σειρά λεγόταν "Μαγκάιβερ" και όχι "Πάλι την έπαθα σα βλάκας" λόγω της εφευρετικότητας αλλά και προνοητικότητας του πρωταγωνιστή: Είχε πάντα στην τσέπη του έναν Ελβετικό σουγιά-πολυεργαλείο, ο οποίος τον είχε "ξελασπώσει" ούκ ολίγες φορές! Βέβαια, εσείς δε θα χρειαστεί να κατασκευάστε αυτοσχέδιο μπαζούκα από μπαμπάκι, οδοντόκρεμα και ρολό τουαλέτας ώστε να δραπετεύσετε από το μπουντρούμι που σας έχωσε ο σατανικός Σεΐχης, αλλά θα πρέπει να καταλάβετε πως η σωστή επιλογή πολυεργαλείου (αλλά και εξοπλισμού γενικότερα) μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ υπέροχης εμπειρίας και φρικιαστικού βασανιστηρίου...

  • Πολυεργαλείο: Ρίξτε μια ματιά στο ποδήλατό σας και δείτε τι ειδών βίδες διαθέτει. Άλλεν; Τί μεγέθη; Σταυρωτές, ίσιες, Torx, παξιμάδια; Κοιτάξτε καλά και κάντε μία λίστα αν αυτό χρειάζεται. Τα σύγχρονα ποδήλατα άνω των €500 - €600 έχουν ελάχιστα ή καθόλου παξιμάδια ενώ οι περισσότερες βίδες τους είναι τύπου Allen, 3-8mm. Βίδες με "σταυρωτό" κεφάλι θα βρείτε σε εμπρόσθιο και οπίσθιο εκτροχιαστή (ρύθμιση ορίων), ενώ Torx σε πολλά ΜΤΒ που διαθέτουν δισκόφρενα. Επίσης, θα ήταν σοβαρή παράλειψη το πολυεργαλείο σας να μη διαθέτει κόφτη αλυσίδας.


Η δική μου πρόταση (αλλά μη σταθείτε σ' αυτή, κάντε την έρευνά σας) θα ήταν ένα πολυεργαλείο που να διαθέτει τουλάχιστον τα εξής:
    • Allen 3, 4, 5, 6, 8mm
    • Κόφτη Αλυσίδας
    • Ίσιο και Σταυρωτό (phillips) κατσαβίδι
    • Ακτινολόγο (δηλ. κλειδάκι για τις ακτίνες σας)
Ως σοβαρά bonus μπορούν να θεωρηθούν:
    • Λεβιεδάκια αφαίρεσης ελαστικών
    • Torx
    • Μαχαιράκι
Και προς Θεού, μη δελεαστείτε από ανοιχτήρι μπύρας, πυξίδα (μπορεί να είναι και άχρηστη!), χαρακάκι ή στυλό -καλά είναι αν υπάρχουν, αλλά δεν πρέπει ν' αποτελέσουν κριτήριο αγοράς. Προσωπικά, για μικρές εξορμήσεις (max 30Km) κουβαλάω μαζί μου ένα Ritchey CPR-14 (που δυστυχώς δεν παράγεται πιά, αλλά κυκλοφορούν πολλοί "κλώνοι" του στο εμπόριο), ενώ για μεγαλύτερες αποστάσεις προτιμώ κάτι αντίστοιχο του Big Brother. Επίσης, πάντα έχω μαζί μου και ένα μικρό σουγιαδάκι αμελητέου βάρους.

  • Τρόμπα: Οποιοδήποτε καλό κατάστημα ποδηλάτων διαθέτει αρκετές τρόμπες για να σας μπερδέψει και να μη ξέρετε τι θέλετε. Θα προσπαθήσω να σας συμβουλεύσω όσο καλύτερα μπορώ, ώστε ν' αποφύγετε τις παγίδες του marketing και της εντυπωσιακής εμφάνισης.

Κατ' αρχάς, οι φορητές τρόμπες που υπάρχουν στο εμπόριο αυτή τη στιγμή διαχωρίζονται σε αυτόματες (με χρήση φιαλίδιου CO2) και χειροκίνητες (παραδοσιακές). Υπάρχει και μία τρίτη κατηγορία, οι υβριδικές, οι οποίες συνδυάζουν την ευκολία της αυτόματης με την αξιοπιστία της χειροκίνητης: Σας τέλειωσε το φιαλίδιο; Συνεχίστε με το χέρι! Πάντως το λάστιχο θα το φουσκώσετε ;)

Σε περίπτωση που δε μπορείτε να διαθέσετε περίπου €30 για μια υβριδική τρόμπα, προτιμήστε μία καλής ποιότητας χειροκίνητη που να μπορεί να φουσκώσει επαρκώς τα ελαστικά σας (π.χ. οι κούρσες χρειάζονται 90-110 psi, άρα πολλές τρόμπες δεν κάνουν για τη συγκεκριμένη εφαρμογή!). Επιλέξτε κάποια που να έχει στιβαρή κατασκευή (οι αλουμινένιες είναι γενικά πιό ανθεκτικές από τις πλαστικές), αντιολισθητική λαβή, καθώς και να μη καταλαμβάνει πολύ χώρο. Το μανόμετρο ("πιεσόμετρο") είναι δευτερεύουσας σημασίας, όχι όμως και η δυνατότητα επιλογής βαλβίδας ("γαλλική" ή αυτοκινήτου). Οι περισσότερες μίνι-τρόμπες στο εμπόριο είναι πανάλαφρες, πράγμα θετικό.

Σε περίπτωση που το ποδήλατο διαθέτει αναρτήσεις αέρος (ΜΤΒ, Touring) καλό θα είναι να κουβαλάτε μαζί και την αντίστοιχη τρόμπα -θα είναι πρακτικά αδύνατο να ρυθμίσετε -αν χρειαστεί- τις αναρτήσεις σας με την τρόμπα των ελαστικών!

  • Σαμπρέλλες: Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ισχύει το λαϊκό ρητό "μία ίσον καμία"! Πάρτε μαζί σας δύο ή τρείς, ανάλογα με την απόσταση που θα διανύσετε και το έδαφος / οδόστρωμα που θ' αντιμετωπίσετε:
Οι "ΜΤΒήδες" θα πρέπει να έχουν γενικά το νού τους για εξαιρετικά βραχώδη εδάφη, ενώ κατά τους θερινούς μήνες να προσέχουν ιδιαίτερα για αγκάθια, μιάς και τότε είναι πιό επικίνδυνα (ξεραίνονται από τη ζέστη και σκληραίνουν).

Οι "κουρσάδες" θα πρέπει να έχουν οπωσδήποτε υπ' όψιν τους αν πρόκεται να κινηθούν εντός αστικού οδικού δικτύου (λακκούβες, σπασμένα γυαλιά) ή επαρχιακού (ράγες τραίνου, σαθρό οδόστρωμα) και να προσέχουν ανάλογα.

Πέρα από τις απλές σαμπρέλλες που κυκλοφορούν στο εμπόριο, είναι πιθανό να βρείτε και άλλα είδη, όπως π.χ. κάποιες που περιέχουν υγρό στεγανοποίησης (σε περίπτωση που η σαμπρέλλα τρυπήσει, το υγρό που εμπεριέχεται σ' αυτή σφραγίζει την τρύπα και συγκρατεί τον αέρα), ή κάποιες υπερελαφρές. Τι πλεονέκτημα θα μπορούσαν να έχουν οι υπερελαφρές σαμπρέλλες σε αυτή την περίπτωση; Μα φυσικά ζυγίζουν λιγότερο και συνήθως καταλαμβάνουν και λιγότερο χώρο απ' ότι οι συνηθισμένες, άρα μπορείτε να πάρετε περισσότερες μαζί σας! Φροντίστε μόνο να επιδέχονται μπαλώματος, και αποφύγετε αυτές από latex μιάς και μπορούν να σκάσουν απροειδοποίητα, αλλά και χρειάζονται συμπλήρωμα αέρα αρκετά συχνά (εξαιρετικά πορώδη τοιχώματα!).

Ακόμα και αν έχετε ελαστικά UST (tubeless) στο MTB σας, ακόμα και αν τα έχετε γεμίσει με υγρό στεγανοποίησης, μη ξεκινήσετε χωρίς τουλάχιστον μια σαμπρέλλα μαζί σας, ποτέ δεν ξέρετε τι μπορεί να συμβεί!

Όσες σαμπρέλλες και να πάρετε τελικά, σας συνιστώ ανεπιφύλακτα να προμηθευτείτε και ένα...

  • Κιτ επισκευής αεροθαλάμων / ελαστικών: Σε καμία περίπτωση μην απομακρυνθείτε πολύ από το σπίτι αν δεν έχετε μαζί σας και ένα κιτ επισκευής αεροθαλάμων! Σε περίπτωση που σταθείτε εξαιρετικά άτυχοι από πλευράς σκασιμάτων, το μαγικό αυτό κουτάκι θα σας σώσει! Αν η τρύπα είναι μικρή (π.χ. από αγκάθι ή καρφί), ένα μπαλωματάκι μπορεί να κάνει πάλι τη σαμπρέλλα σας καινούργια.


Τα κιτ επισκευής χωρίζονται σε τρία είδη:
    • Συμβατικά (με τα μπαλώματα, τη βενζινόκολλα, την κιμωλία, το τριφτάκι)
    • Αυτοκόλλητα (ακριβώς όπως το λέει το όνομά τους)
    • Tubeless (για την επισκευή ελαστικών ανευ αεροθαλάμων)
Ενώ τα παραπάνω κιτ μπορούν να επισκευάσουν επιτυχώς ένα λάστιχο ΜΤΒ, δυστυχώς για τις κούρσες δεν μπορούν να κάνουν πολλά πράγματα: Οι υψηλές πιέσεις που απαιτούνται για την πλήρωση των ελαστικών δρόμου δίνουν πολύ μικρή πιθανότητα επιτυχίας στην επισκευή της σαμπρέλλας.

  • Διάφορα μικροπράγματα: Πέρα των κύριων "εργαλείων" σας, καλό είναι να κουβαλάτε διάφορα άλλα μικροπράγματα μαζί, τα οποία είναι εξίσου χρήσιμα:
      1. Λεβιεδάκια αφαίρεσης ελαστικών - Ακόμα κ αν το πολυεργαλείο σας διαθέτει κάτι τέτοιο, δύο παραπανήσια λεβιεδάκια μέσα στην τσάντα δε θα προσθέσουν παραπάνω από 10gr βάρους, ούτε θα καταλάβουν πολύ χώρο.
      2. Προσαρμογέας βαλβίδας - Σε περίπτωση που οι βαλβίδες των ελαστικών σας δεν είναι τύπου Schraeder (δηλ. αυτοκινήτου), καλό είναι να κουβαλάτε μαζί σας και έναν μικρό προσαρμογέα (adapter), ώστε αν χρειασθεί, να χρησιμοποιήσετε το κομπρεσέρ ενός βενζινάδικου / βουλκανιζατέρ που μπορεί να βρείτε στο δρόμο σας.
      3. Κρίκοι & πείροι αλυσίδας - Κατά την τοποθέτηση της αλυσίδας σας (εάν αυτή έχει αλλαχθεί ποτέ), σίγουρα περίσσεψαν 2-3 ζεύγη κρίκων, καθώς και κάποιος πείρος σύνδεσης. Στην περίπτωση που τους έχετε φυλάξει, πάρτε τους μαζί σας. Ειδάλλως ζητήστε από ένα κατάστημα ποδηλάτων, αποκλείται να μην έχουν για να σας εξυπηρετήσουν -βεβαιωθείτε μόνο πως κάνουν για τη δική σας αλυσίδα!
      4. Zip-Ties - Γνωστά και ως "ζιπάκια", ή "πλαστικά δεματικά καλωδίων", τα μικρά αυτά κομματάκια πλαστικό μπορεί να σας γλυτώσουν από πολλή ταλαιπωρία, αφού οι χρήσεις τους είναι αναρίθμητες: Από πρόχειρες επισκευές σπασμένων εξαρτημάτων ή σκισμένων ελαστικών, μέχρι και κατασκευή αυτοσχέδιου νάρθηκα σε περίπτωση σοβαρού τραυματισμού. Προμηθευτείτε μερικά (βγαίνουν σε διαφορα μεγέθη) και καταχωνιάστε τα στη τσάντα σας, αχρείαστα να' ναι!
      5. Duct-Tape - Γνωστή και ως "υφασμάτινη ταινία", μπορεί να αποδειχτεί σωτήρια. Τυλίξτε περίπου 1m γύρω από το παλουκόσελλό σας (στο υψηλότερό του σημείο, ακριβώς κάτω από τη σέλλα) και αφήστε το να υπάρχει. Ούτε βαραίνει, ούτε ενοχλεί!
      6. Φαρμακείο - Φροντίστε να προμηθευτείτε ένα μικρό, φορητό φαρμακείο που να χωρά στην τσάντα σας ή να μπορεί να προσαρμοστεί κάπου πάνω στο ποδήλατο. Επιλέξτε κάτι που να περιέχει τα απολύτως απαραίτητα, μιας και ούτε μπορείτε να κουβαλάτε άπειρο βάρος, αλλά και ούτε σας χρησιμεύουν σε κάτι όλα αυτά τα κουτάκια & σακκουλάκια, αν δεν ξέρετε πως να τα χρησιμοποιήσετε!
      7. Space Blanket - Η "μαγική κουβερτούλα από το διάστημα" μπορεί να σας σώσει τη ζωή σε περίπτωση που τα βρείτε σκούρα: Είτε κάποιος από την παρέα τραυματιστεί άσχημα και πάθει σοκ, είτε σας πιάσει ξαφνική μπόρα και χρειαστείτε ένα πρόχειρο αδιάβροχο ή πρόσθετη θερμομόνωση, το Space Blanket αξίζει το χαμηλό του αντίτιμο (μεταξύ €10-15).
      8. Χρήματα & κινητό τηλέφωνο - Μη φύγετε από το σπίτι χωρίς...

Give me fuel, give me fire...
...που λένε και οι αγαπητοί Metallica, ή με άλλα λόγια φροντίστε για τα "καύσιμά" σας. Σίγουρα  δεν μπορείτε να κουβαλήσετε  μαζί σας ό,τι τραβά η όρεξή σας, γι' αυτό και  ό,τι πάρετε μαζί σας πρέπει να είναι "αξίας". Μια δική μου πρόταση θα ήταν η εξής:

  • Σάντουϊτς - Πάρτε μαζί σας ένα σάντουϊτς με γαλοπούλα και τυρί, χωρίς βούτυρο. Είναι ό,τι πρέπει για να "μαζέψει" τα γαστρικά υγρά σας και να μη νιώθετε το στομάχι σας άδειο.
  • Μπάρες ενέργειας - Πάρτε μαζί σας δύο μπάρες ενέργειας, θα τις χρειαστείτε!
  • Τζελάκι - Όταν η "σούρα" χτυπήσει την πόρτα, μην απαντήσετε. Καταπιείτε το "μαγικό" τζελάκι και μη της δώσετε σημασία. Προσοχή: Πολλά τζελάκια έχουν περιορισμό στην ημερήσια κατανάλωση! Προσωπικά δεν καταναλώνω παραπάνω από ένα το 24ωρο, και μόνο αν το χρειάζομαι.
  • Ηλεκτρολύτες - Καλό είναι το ένα σας παγούρι να περιέχει ηλεκτρολύτες, ακόμα και αν δεν κάνει ιδιαίτερη ζέστη. Σε περίπτωση που χρησιμοποιήτε υδροδοχείο πλάτης, γεμίστε το μόνο με νερό και χρησιμοποιήστε ένα παγούρι για τους ηλεκτρολύτες σας.
  • Νερό - Φροντίστε να έχετε πάντα αρκετό μαζί σας, χωρίς όμως να το παρακάνετε και γίνετε το βυτιοφόρο της παρέας. Έχω δει αναβάτες να κουβαλάνε μαζί τους 3lt νερό σε φθινοπωρινή βόλτα διάρκειας 1-1½ ώρας -Ήμαρτον! Από την άλλη, έχω δει και αναβάτες να επιχειρούν 80Km κάτω από τον καυτό καλοκαιρινό ήλιο μόνο με ένα μικρό παγούρι νερό. Λίγη σκέψη και σωστός προγραμματισμός θα μας γλυτώσουν από τέτοιες ακρότητες. Γνωρίζουμε τη διαδρομή που θ' ακολουθήσουμε; Μήπως υπάρχουν σημεία όπου μπορούμε να ξαναγεμίσουμε τα υδροδοχεία μας; Μια μικρή έρευνα δε βλάπτει...


Που θα χωρέσουν όλα αυτά;
Καλή ερώτηση. Εδώ δεν υπάρχει μια "απόλυτη" απάντηση, θα έλεγα πως το θέμα είναι μάλλον προσωπικό: Άλλος γεμίζει το ποδήλατό του τσάντες και τσαντάκια, άλλος τα βάζει όλα σ' ένα σακίδιο πλάτης. Το μόνο που μπορώ να σας πω με σιγουριά είναι πως ό,τι φορτώσετε στην πλάτη σας, θα επιβαρύνει πρόσθετα τη μέση αλλά και τον καβάλο σας (περισσότερη πίεση στο σημείο επαφής με τη σέλλα).

Αυτό που μπορώ να προτείνω είναι να μοιράσετε το βάρος. Προμηθευτείτε ένα καλό υδροδοχείο πλάτης (μερικά κρατάνε μέχρι 3lt. νερό και αρκετό εξοπισμό), αλλά μη το παρακάνετε. Μπορείτε να βάλετε κάποια άλλα αντικείμενα σε ένα τσαντάκι σέλλας ή κάποια ποδηλατική τσάντα. Επίσης, δείτε αν μπορείτε να μοιραστείτε κάποια βάρη με την παρέα σας: Ενώ θα πρέπει ο καθένας να έχει τα ρούχα του, το φαγητό του και τις σαμπρέλλες του, σίγουρα δε χρειάζεται να κουβαλάτε όλοι από ένα φαρμακείο, πολυεργαλείο και τρόμπα. Από τη στιγμή που θα ποδηλατείτε μαζί, μπορείτε να καλύψετε ο ένας τον άλλο σε περίπτωση ανάγκης. Έτσι, γλυτώνετε λίγο βάρος!

Σε κάθε περίπτωση, η καλή γνώση της διαδρομής που πρόκεται ν' ακολουθήσετε θα αποδειχτεί σωτήρια. Αν πρόκεται λοιπόν να κινηθείτε κοντά στον πολιτισμό, σίγουρα δε χρειάζεται να κουβαλήσετε πολύ νερό & φαγητό μαζί σας. Αν ξέρετε που υπάρχουν ποδηλατικά καταστήματα μέχρι να φτάσετε στον προορισμό σας, πιθανό να μη χρειάζεται να κουβαλήσετε πάνω από δύο σαμπρέλλες ο καθένας, κ.ο.κ.

Ετοιμαστείτε λοιπόν, και καλά χιλιόμετρα!